Organik Mimari

Organik mimari veya Organik mimarlık insan barınma ihtiyaçları ile doğal hayatın bir uyum içinde yer almasını savunan bir mimarlık felsefesi ve anlayışıdır. Doğa ile hem yapının bulunduğu inşaat alanının, hem çevresinin hem de iç dekorasyonunun bir harmonu içinde içiçe olmasını savunur. Organik mimari terimi  ilk kez Amerikalı mimar Frank Lloyd Wright tarafından kullanılmıştır.

Organik Mimarisiyle Frank Lloyd Wright

1867-1959 arasında yaşamış Amerikalı (Wisconsin’de doğmuş) mimar, iç mimar, yazar ve eğitimci olan Frank Lloyd Wright özgün mimarisi ve yenilikçi stiliyle “tüm zamanların Amerikan mimarisindeki en güzel tasarımlarını” yaratmıştır. Organik tarzdaki mimarisiyle yatay çizgiler, kırma çatılar, sarkan saçaklar, yatay konumlandırılmış pencerelerle birlikte insan ve çevre felsefesini benimsemiştir. 1000’den fazla yapı tasarlayıp, 532 tanesini tamamlamış olan Wright iç mekan tasarımıyla ilgili geliştirdiği fikirle de mimaride önemli bir isim olmuştur.
Wright, tek fonksiyonlu mekan kavramını reddederek ortak mekanları bulunan ve birbirine kenetlenmiş, içiçe mekanlar tasarlamıştır. Ortak kullanımlı mekan fikrini Prairie House projesinde uygulamış ve uzun-alçak bina yaratarak yataylığı ön plana çıkarmıştır. Prairie Evi ile Organik Mimari kapsamındaki konut projelerini, Lve T biçimleri konumlandırmış ve tuğla, odun, ahşap gibi basit malzemeler kullanmıştır. Prairie Evi sonrası daha düşük/ orta gelir grubu için Usonian Evi‘ni tasarlamış; şehir, toplum ve tasarımlarını aynı paydada buluşturmuştur. “Usonian” ya da “Usonia” terimlerini “Organik” olarak adlandırmıştır. Usonian Evleri olarak tek katlı, küçük garaj-depo, L şeklinde, güneş enerjisiyle ısınan evleri tasarlamıştır. Natürel tasarımıyla estetik bir köken oluşturmuş ve 1950’lerin Amerika’sında çiftlik tarzı evlerin yaygınlaşmasına ön ayak olmuştur.

Şelale Ev(Fallingwater)

Organik Mimari’deki Usonian ve Prairie Evleri’nin yanında Fallingwater olarak bilinen Şelale Evi’yle de natürel tarzını pekiştirmiştir. Pensilvanya’daki (Amerika) Şelale Evi’yle yapı bir şelalenin üzerinde konumlandırılmış ve evin içinden nehre inen basamaklar yapılmıştır. Şöminelerle ısınıp, kayalardan oluşan ev tamamen doğaya konumlandırılmıştır. Fakat evin büyük bir şelale manzarası olmazken, mimar bunun için”şelaleyi görmek değil yaşamak gerek” demiştir. Ev 26 yıl kadar haftasonu ve tatil evi olarak kullanılırken 1964 yılından itibaren müzeye çevrilmiştir

Organik Mimari ve Önemi

Doğa-insan ve insan-mekân ilişkisi açısından organik mimarinin önemine dikkat çeken Mimar Mehmet Emin Akkaş, organik mimari doğa ile bütünleşmenin, doğanın konuttan, konutun da doğadan faydalanmasının amaçlandığını söyledi.
Organik mimari, sürdürülebilir mimari ya da yalın hali ile ‘’Yararlı Mimari’’; çevresiyle örtüşen, insana yakın ve insanla iç içe olması gereken tasarım prensiplerine sahip bir felsefesi olduğunu ifade eden Akkaş, ‘Organik mimari, insanın yaşam şeklini, doğayla olan ilişkisini, toplumun psikolojik etmenlerini dengeleyen mimaridir’ dedi.
Neden ‘’Yararlı Mimari’’ dediğimi kısaca özetlemek gerekirse; sanayi devriminden sonra barınma mekânları gittikçe insan sağlığını olumsuz etkileyen yapı bileşenleri ile inşa ettiklerinden, canlıya, doğala ve doğaya zarar veriyor. Zararlı mekânların alternatifi olmalı. Bundan dolayı ‘Yararlı Mimari’ kelimesinde yerellik bulduğumdandır.
Mimar Akkaş; Organik Mimarinin, binlerce yıldan beri uygulanmakta olduğunu ve tarih boyunca insanoğlu tabii materyaller ile barınma ve diğer yapı müştemilatlarına çözüm getirmişlerdir’ dedi.
Organik mimari ismini, 2650 yıl önce yaşamış olan Çin filozofu Lao-Çe’nin ortaya attığı biliniyor. Organik Mimari prensip olarak Lao-Çe’den evvel de uygulanmıştır. Yakın çevremizde bulunan Hasankeyf başta olmak üzere, Mezopotamya’da binlerce yıl evvel de: doğayı fazla tahrip etmeden barınma ihtiyaçlarını karşılamışlardır. Dünyada medeniyetlerin yerleştiği çoğu alanda da benzer çözümleri görmek mümkündür.

Organik Mimariyi ile Özdeşleştirilen Mimarlar